BMPańkowscy

Jesienna zima

2012-01-10T21:50:00.001+01:00

Zimy jeszcze nie ma. Można powiedzieć, że jest raczej permanentna wczesna wiosna, przynajmniej na Pomorzu Zachodnim. Mrozów właściwie nie było, śniegu właściwie także. Stała temperatura kilka stopni powyżej zera, w nocy przy zerze, ale zazwyczaj na plusie...

W związku z taką pogodą ptaki nie wiedzą co robić. Ostatnio słychać takie świergolenie, jakby już zaczynał się sezon lęgowy, a przecież tak naprawdę to dopiero w marcu powinno się ich spodziewać. Do karmnika także rzadko zaglądają, gdyż jedzenia w bród jest w okolicy, choć ostatnio zaglądają i to nawet często, może z powodu wyjedzenia okolicznych zapasów, a może po prostu z wygody...

A oto wynik moich bezkrwawych łowów:

Kowalik przy karmniku

Sikora bogatka

Wróbel

Kos

Kowalik

Co pogoda może zrobić z budkami lęgowymi

2012-01-10T21:41:00.002+01:00

Latem i wczesną jesienią chodząc za grzybami po pobliskim lesie, nawet nie zauważyłam wiszących w nim budek lęgowych. Teraz jak liści na drzewach nie ma dostrzegłam na nielicznych drzewach zawieszone dawno temu budki lęgowe...

Budka nr 1:

Budka w typie A, opuszczona od długiego czasu

Budka najprawdopodobniej zamieszkana ostatnio była przez któregoś ze ssaków leśnych. Jednakże ten "zwis" siana jest w niej już od lipca, a więc prawie na pewno jest opuszczona od dłuższego czasu.

Pozostałe budki:

Zniszczona budka lęgowa typu P (półotwarta)

Budka lęgowa w typie A lub A1 (jeszcze cała)

Budka lęgowa w typie B (zniszczona), choć wielkości budki typu A

Jak widać na zdjęciach wszystkie budki lęgowe straciły swoje pierwotne kolory. Na kolor drewna bardzo duży wpływ mają warunki atmosferyczne oraz systematyka ich pielęgnacji. Zazwyczaj po roku lub dwóch latach skrzynki lęgowe wymagają odświeżenia. Najlepiej po ich wyczyszczeniu pomalować je farbą - drewnochronem, który zabezpieczy budkę lęgową na następny okres, a także nada jej odpowiedni wygląd.

Na zdjęciu 1 i 3 widać, że dno budki zaczyna powoli odpadać. Daszki skrzynek także są w fatalnym stanie, choć jeszcze w miarę spełniają swoją rolę. Są to najbardziej wrażliwe części budek lęgowych, o których stan trzeba stale dbać; w razie potrzeby dokonać niezbędnych napraw (np. ponowne przybicie dna budki czy też obicie dachu skrzynki papą).

Wszystkie pokazane budki są doskonałą pożywką dla grzybów (biała pleśń na drewnie), która to głównie prawdopodobnie jest odpowiedzialna za zniszczenie tych budek (poza człowiekiem, który o nie nie dbał). Stąd też, nieważne jakiego typu i z jakiego materiału mamy budkę lęgową, najważniejsze jest systematyczne o nią dbanie; wystarczy raz do roku. Czyszczenie budek lęgowych.

Nasze kochane kaczki krzyżówki, lipiec-sierpień

2011-09-24T15:52:00.000+02:00

Kaczka krzyżówka z małymi, lipiec.

Pod koniec sierpnia wszystkie małe kaczki już dorosły i pływały wraz z rodzicami po rzece. Z dalszej odległości trudno mi było rozróżnić, które są rodzicami, a które młodziakami. Prawdopodobnie na zimę zostaną tutaj, jak co roku.

-------------------------------------------------------------------
Kaczka krzyżówka (Anas platyrhynchos)
Długość ciała: 50-65 cm.
Waga: 750-1570 g.
Długość ciała: do ok. 30 lat.

Linie telefoniczne przeciążone przez jaskółki, koniec sierpnia

2011-09-24T15:30:00.000+02:00

W sierpniu na łąkach zauważyłam jaskółki, które broniły dostępu do swoich gniazd, dosłownie. Potrafiły pikować jak kamikadze prosto na idącego człowieka ścieżką przez pole czy też nawet psa. Powiem szczerze, że czułam się prawie jak w "Ptakach" Hitchcock'a, tylko że atakowały mnie pojedyncze osobniki, a nie całe stado.

Pod koniec wakacji na okolicznych drutach można było zobaczyć całe stada jaskółek, zbierające się na nich późnymi popołudniami. Najprawdopodobniej zbierały się w stada przed odlotem do ciepłych krajów na zimowe wakacje.

-----------------------------------------------------------------
Jaskółka oknówka (Delichon urbicum)
Długość ciała ok. 15 cm.
Waga: 15-22 g.
Długość życia: 10-14 lat.
Odgłos: "tsr, sir"*⁵
Opis: grzbiet czarny, brzuch do samego kupra biały.

Jaskółka dymówka (Hirundo rustica)
Długość ciała 17-23 cm.
Waga: 16-24 g.
Długość życia: 10-16 lat.
Odgłos: "wit wit, ciwit ciwit, widewidit"*⁵
Opis: grzbiet wraz z ogonem granatowy z połyskiem; na szyi brązowa plama.

Sikorka bogata - lęg czerwcowy

2011-09-24T14:43:00.001+02:00

Wiosną nowo powieszona budka w typie B nie cieszyła się dużym zainteresowaniem. Zajrzały do niej wróble, a nawet szpaki, jednakże stała długo pusta. Prawdopodobnie ze względu na sąsiadującą z nią czereśnię.... Początek czerwca to był wysyp czereśni, a więc ptaków zleciało się dużo, zwłaszcza szpaków, które wyjadały czereśnie na ile mogły. W związku z tym nie było to dobre miejsce do zamieszkania, chociaż z drugiej strony czereśni w budce sikorka modrasza (jak co roku) uwiła gniazdo i z sukcesem wyprowadziła młode w świat.

Już sądziłam, że źle zawiesiłam budkę i chyba będzie ją trzeba przewiesić, gdy tu nagle pod koniec czerwca (zdjęcie zrobione 29 czerwca) usłyszałam ćwierkanie młodych ptaków. Okazało się, że wylęgły się w niej młode sikorki bogatki, a rodzice dwoją się i troją, aby nadążyć z ich karmieniem. Niecały tydzień później rodzina bogatek wyleciała w świat.

Kopciuszki wyleciały z gniazda - 20 maja

2011-05-23T21:49:00.001+02:00

Oto zdjęcia młodych (4 sztuki) kopciuszków tuż przed odlotem z gniazda. Następnego dnia, czyli 20 maja półotwarta budka lęgowa była już pusta. Na razie nic nie sprzątałam po moich miłych lokatorach, gdyż jest wielce prawdopodobne, że na noc mogą jeszcze wrócić do gniazda. W każdym razie na razie kręcą się w pobliskiej okolicy, więc daleko nie odleciały. Co prawda w nocy nie udało mi się jeszcze ich w budce zaobserwować, ale na wyczyszczenie jej mam jeszcze czas.

Młode kopciuszki, maj 2011

2011-05-16T01:33:00.003+02:00

W czasie wysiadywania jaj samiec dostarczał jedzenie samicy i pilnował gniazda z pewnej odległości. Młoda mama nie ruszała się prawie z miejsca. Dosłownie wyglądało to czasami na to, że ktoś włożył ptaszka sztucznego do budki, bo cały czas siedziała w tej samej pozycji, tylko po oczach można było się zorientować, że bacznie i czujnie obserwuje całe otoczenie.

Tuż zaraz po długim weekendzie majowym młode kopciuszka wylęgły się z jajek. Ostatecznie jajek było 5. Początkowo samica prawie cały czas siedziała w gnieździe i dogrzewała młode. Łatwo było to w sumie poznać, gdyż jakby siedziała wyżej (więcej wystawała w budce); tak jakby nie chciała zgnieść swoim ciężarem maluchów. Tylko na krótko wylatywała z gniazda. Jednakże minął kolejny tydzień i młode słychać już nawet w domu kiedy rodzice przylatują z jedzeniem.

Z tego co dopiero na zdjęciach zobaczyłam wynika, że młodych jest chyba tylko cztery. Tyle dziobów udało mi się zaobserwować. Nie wiem w takim razie co stało się z piątym dzieckiem. Ta tajemnica pewnie rozwiąże się częściowo dopiero jak cała rodzina kopciuszków opuści gniazdo i wyruszy w szeroki świat.

Na razie bacznie pilnujemy gniazda i kota, aby nic całej rodzinie kopciuszków się nie stało. Budka powieszona jest w wyjątkowo bezpiecznym miejscu ze względu na kota. Jednakże jak nadejdzie moment wylatywania młodych z gniazda trzeba będzie jeszcze bardziej uważać i jak ochrona prezydenta ich pilnować.

Przez to zajęcie się tym podobno wyjątkowo rzadkim lęgiem w półotwartej budce lęgowej, prawie że nie zauważyliśmy że już w budce modraszki są młode, które rodzice dzielnie dokarmiają. Jeszcze maluchów tak głośno nie słychać, więc jeszcze minie trochę czasu do ich wyfrunięcia z gniazda.

4 jajka Kopciuszka; Lęg modraszki

2011-04-28T21:08:00.002+02:00

Od jakiegoś tygodnia kopciuszek twardo siedzi w budce. Wylatuje jedynie, aby się pożywić. Wysiaduje dokładnie 4 jajka, z których po dwóch tygodniach powinny wykluć się młode. Czyli jeszcze jakiś tydzień i młode powinny pojawić się w gnieździe.

Sikora modraszka twardo siedzi już teraz w budce. Także jakiś tydzień temu skończyła wicie gniazda i teraz prawie nie wylatuje z budki lęgowej w typie A1. Młode powinny za jakiś tydzień się wykluć. Nie pozostaje nic innego niż cierpliwie czekać i pilnować kota, choć obu lęgom w tych budkach nie zagraża; zagraża jedynie wtedy, gdy młode będą wylatywać z gniazda...

Lęg w półotwartej budce lęgowej - Kopciuszek

2011-04-19T22:26:00.005+02:00

Jedną z najmilszych niespodzianek tego sezonu jest to, że wreszcie (po 5 latach) została zasiedlona półotwarta budka lęgowa. Stało się to dopiero po jej kolejnym zawieszeniu w zupełnie nowym miejscu (najlepsze okazało się pod dachem na wysokości niecałych 2 metrów nad ziemią).

Od tygodnia kopciuszek znosił materiał na gniazdo do półotwartej budki lęgowej. Jest to ptak bardzo płochliwy, przynajmniej w momencie ściełania gniazda, jednakże teraz twardo siedzi w gnieździe, choć obok są drzwi, przez których czasami się używa.... Nawet w nocy...
Ze względu na to, że bardzo rzadko półotwate budki lęgowe (typ P) są zasiedlane - z tego co wynika, to ze złego miejsca zawieszenia - ten lęg jest w tej chwili bardzo dla nas ważny i staramy się nie przeszkadzać kopciuszkowi na tyle ile to możliwe (wybieramy okrężne drogi niż używanie drzwi, które są obok budki lęgowej). Chociaż hałasy kopciuszkowi nie przeszkadzają, z obserwacji w ogóle, jednakże martwi nas, że nasze kręcenie się może jego zaniepokoić...

Sikora modrasza szykująca się do lęgu

2011-04-19T22:14:00.005+02:00

Tak jak w zeszłym roku, tak i w tym ta sama budka lęgowa została ponownie zasiedlona przez sikorki modraszki (budka lęgowa w typie A1). Właśnie teraz są w trakcie znoszenia materiału do wyściełania budki. Jak widać na załączonym zdjęciu, nawet duże fragmenty suchej trawy i mchu, są ściągane do budki przez te w sumie malutkie ptaki.

Materiał na gniazdo sikora modraszka znosi już od jakiegoś tygodnia, więc można przypuszczać, że sama wyściółka gniazda jest teraz na wysokości prawie otworu wlotowego. W każdym razie z tego jeszcze wynika, że modraszka jajek nie zniosła, choć dzisiaj nie udało mi się zaobserwować czy coś jeszcze do budki lęgowej znosi... Czyżby zaczęła znosić jajka?

Luty - czyszczenie i wieszanie budek lęgowych

2011-04-19T21:47:00.007+02:00

W drugiej połowie lutego, jeden z piękniejszych i słonecznych weekendów zajęliśmy się przygotowaniem budek lęgowych do kolejnego sezonu godowego ptaków.

Czyszczenie budek lęgowych:

Przede wszystkim należy usunąć pozostałości po gniazdach oraz inne zanieczyszczenia, które ptaki zimujące zostawiają w budkach. Myśmy w kilku budkach znaleźli ślady nocowania zimą w nich ptaków - ładną stertę ptasich odchodów....Wszystko z budki należy usunąć, najlepiej szczotką. Należy pamiętać, aby nie dotykać "zawartości" budki gołymi rękami, gdyż w materiale w budkach mogą być pasożyty. Należy w tym celu być wyposażonym w rękawiczki. Zazwyczaj wystarczy zwykłe wyczyszczenie budki - ręką lub szczotką, jednakże czasami, zwłaszcza, gdy widać w niej poruszające się robaki, warto budkę zlać wrzątkiem lub opalić palnikiem.

Naprawa budek lęgowych:

Bywa, że niektóre budki nie nadają się ponownie do zawieszenia od razu po wyczyszczeniu i wymagają naprawy. Zazwyczaj wystarczy kilka uderzeń młotka w miejscach łączeń, aby budka była ponownie w pełni funkcjonalna. W przypadku lekko pękniętego dna budki nie należy się zbytnio przejmować, gdyż będzie to swego rodzaju drenaż budki. Nieszczelność dna jest zalecana w przypadku budek przeznaczonych dla sikorek i muchołówek, gdyż bardzo często ich gniazda atakowane są przez pasożyty. W przypadku nieszczelnego dna są one wypłukiwane z budki, a zimą ułatwia to ich samoistne wypadnięcie.

Pęknięte daszki także nie stanowią większego problemu. Jeżeli budka i tak wisi pod dachem budynku, to daszek samej budki nie jest narażony na zmoczenie i przez to "zalanie" mieszkającego w nim ptaka. W przypadku jednak, gdy budka nie ma "drugiego dachu" zalecane jest położenie papy na dachu budki w celu jej uszczelnienia (co zostało pokazane na zdjęciu).

Niespodzianka Bożonarodzeniowa 2 - Dzięcioł duży

2010-12-25T23:19:00.005+01:00

Drugą niespodzianką Bożonarodzeniową było pojawienie się w naszej "jadłodajni" dzięcioła dużego (Dryobates major).

Z tego co udało mi się zaobserwować, jest bardzo płochliwy i podlatuje od razu do karmnika, zjada i szybko odlatuje. Nie robi żadnych "podchodów" do karmnika jak na przykład wróble; chyba że z dość dużej odległości. W karmniku dla ptaków pojawił się jak na razie tylko raz (przyuważony); zdecydowanie woli poranną godzinę lub popołudniową, w samo południe raczej nie chce się pojawiać - pewnie ma inne sprawy do załatwienia. Zdecydowanie bardziej niż karma w karmniku lub też towarzystwo innych ptaków, odpowiadają mu kule tłuszczowe dla sikorek.

-------------------------------------------------------------------------------------
Dzięcioł duży (Dryobates major)
Długość ciała: ok. 23 cm.
Waga: 75-95 g.
Długość życia: ok. 10 lat.
Odgłos: "kiks, kikiki", "cili cjur cyli cjur"*⁵
Opis: w dole brzucha czerwona plama; brzuch jasny; grzbiet czarny z białymi pręgami.

Niespodzianka Bożonarodzeniowa 1 - Pełzacz ogrodowy

2010-12-25T22:35:00.005+01:00

W Wigilię Bożego Narodzenia otrzymaliśmy od Matki natury dwa prezenty. Oto pierwszy z nich.

Pełzacz ogrodowy (Certhia Brachydactyla). Udało mi się zaobserwować na naszej czereśni pełzacza ogrodowego. Pojawił się tylko na chwilę, połaził po pniu drzewa i poleciał dalej. Mimo to była to cudowna niespodzianka. Nie wiem, czy do nas przyleciał ze względu na znajdujący się w pobliżu karmnik czy też po prostu z ciekawości lub też jest to stałe miejsce jego odwiedzin, ale wcześniej po prostu nie udało się go nam zauważyć. Na pniu drzewa nie jest to takie proste, gdyż jego upierzenie bardzo zlewa się z tłem.

Pełzacze ogrodowe występują głównie w zachodniej części Polski, a więc w sumie nie powinno mnie zdziwić jego pojawienie się w naszym ogrodzie. Jednakże jest to ptak bardzo płochliwy, więc nie często odwiedza miejsca, gdzie może spotkać ludzi, choć w sumie nazwa wskazuje na to, że powinien być częstym gościem w ogrodzie... Od dawna wiedziałam, że w okolicy na pewno jest jakiś pełzacz ogrodowy, ze względu na sąsiedztwo zaniedbanego XIX-wiecznego zaniedbanego cmentarza (zaniedbane tereny leśne czy zadrzewienia są głównym miejscem jego zamieszkania).

Pełzacza ogrodowego trudno jest odróżnić od pełzacza leśnego (Certhia familiaris Linnaeus). Oba gatunki są do siebie bardzo podobne i do tego ich ubarwienie może być zależne od miejsca ich przebywania. A zatem trudno jest o charakterystyczne cechy umożliwiające rozróżnienie obu tych gatunków. Pewne jest, że osobniki o białym brzuchu należą do gatunku pełzaczy leśnych.

Wróble połączyły siły

2010-12-25T21:43:00.005+01:00

Na okres zimy wróble mazurki i wróble domowe połączyły swoje siły w jedno większe stado. Teraz wszystkie razem przylatują do karmnika dla ptaków, aby się pożywić. Najpierw cała ich chmara siada razem na gałęzi, jakby zastanawiając się co mają dalej zrobić. Wyraźnie można tutaj zauważyć różnicę: wróble mazurki są zdecydowanie bardziej odważne niż wróble domowe. Mazurki pierwsze podlatują do karmnika, nie bojąc się sikorek czy też kosów. Natomiast wróble domowe zdecydowanie czekają jeszcze dość długo, aby w odpowiednim momencie całą chmarą dopaść karmnik lub jego okolice, bo zdecydowanie odważniejsze czują się pod karmnikiem, na ziemi, gdzie wydziobują wszystkie okruszki, które wypadły z karmnika w czasie pożywiania się w nim innych ptaków.

Wróble mazurki nie tylko są odważniejsze, ale także dostają się spokojnie do jedzenia przeznaczonego dla sikorek, których to towarzystwo niezbyt ich razi. Poza zwykłą karmą dla ptaków zimujących, bardzo smakują im kule i kolby tłuszczowe przeznaczone dla sikorek.

Mimo, że mazurki dołączyły do wróbli domowych, wydają się być mimo wszystko od nich odłączone. I tak też się stanie, jak tylko wiosna do nas zawita, wróble mazurki ponownie ruszą w swoje samodzielne trasy, zostawiając wróble domowe ich własnym drogom życiowym.

----------------------------------------------------------------------------
Wróbel mazurek (Passer montanus)
Długość ciała: 10-12 cm.
Waga: 22-25 g.
Długość życia: 13 lat.
Odgłos:
Opis: głowa czekoladowa; na policzku czarna plama; na skrzydle dwie białe pręgi.

Wróbel domowy (Passer domesticus)
Długość ciała: ok. 14-15 cm.
Waga: 25-30 g.
Długość życia: ok. 10 lat.

Kos w karmniku dla ptaków jak król się czuje

2010-12-25T21:07:00.004+01:00

Kosy także przyleciały do karmnika i w towarzystwie sikorek, wróbli czy mazurków czują się bardzo dobrze. Zupełnie im nie przeszkadza ich towarzystwo w karmniku. Spokojnie i majestatycznie wyjadają nasiona i ziarna, nigdzie się nie śpiesząc; nie czują żadnego zagrożenia ze strony innych ptaków.

Zazwyczaj kosy zjawiają się razem z chmarą wróbli, zarówno wróbli domowych jak i mazurków, które na czas zimy połączyły swoje siły w jedno wielkie stado liczące około 20 osobników. Początkowo kosy przysiadają na gałęziach czereśni rosnącej obok karmnika i przyglądają się całej sytuacji w okolicy. Gdy już stwierdzą, że wszystko jest w porządku, podlatują do karmnika, gdzie bez pośpiechu wyjadają pokarm. Po posiłku potrafią przysiąść na karmniku i spokojnie obserwować okolicę, w czasie gdy sikorki i wróble bez obawy na dole posilają się.

-------------------------------------------------------------------------------------
Opis

Para kowalików przy karmniku

2010-12-08T00:42:00.007+01:00

Na początku grudnia spadł pierwszy śnieg tej zimy, który spowodował nie tylko duże zamieszanie wśród drogowców, lecz także wśród ptaków. Z dnia na dzień nasiona leżące na ziemi stały się niedostępne. Skłoniło to parę kowalików, która kręciła się na okolicznych starych dębach, do odwiedzenia naszego karmnika w ogrodzie. Wpadły około południa, już po śniadaniu sikorek i wróbli, które to nawzajem się wymijają w posiłkach przy karmniku.

W czasie ich pierwszej wizyty żaden inny ptak nie pojawił się w pobliżu. Wszystkie czekały w bezpiecznej odległości, co najmniej 5 metrów od karmnika, a nie tak jak wróble siedzące całą grupą na jednej gałęzi tuż nad karmnikiem w czasie, gdy sikorki się pożywiają.

Po jakimś tygodniu kowaliki stały się już stałymi gośćmi przy karmniku dla ptaków. Inne ptaki także się do nich przyzwyczaiły, ale trzymają się w pewnej odległości. Kowaliki zdecydowanie wolą karmę rozsypaną w karmniku, którą szybko zabierają do dzioba i czym prędzej odlatują. Ich pobyt w karmniku ograniczają do minimum. Jak wysypana karma się kończy, to zaczynają wydziobywać karmę w postaci kuli tłuszczowej (tą przeznaczoną dla sikorek) czy też kolby, a także nasiona zatopione w tłuszczu.

-----------------------------------------------------------------------------------
Kowalik (Sitta europaea)
Długość ciała: ok. 14 cm.
Waga: 20-25 g.
Długość życia:
Odgłos: "ssjiit""
Opis: plecy niebieskawoszare, boki brązowe.

Kowaliki są gatunkiem osiadłym. Zimą można je spotkać przy karmnikach, w których chętnie wyjadają ziarna słonecznika.

Gniazdo zakłada w dziupli wykutej przez dzięcioła dużego lub czarnego, którą wykorzystuje przez kilka sezonów. Korzysta także ze specjalnych skrzynek lęgowych, których otwór wlotowy dopasowuje sobie zalepiając go błotem i gliną. Kowaliki wykorzystują to samo miejsce lęgowe przez kilka sezonów.

Budki wiesza się na wysokości od 1,5 do 6 metrów nad ziemią. Odległość między budkami powinna wynosić minimum 20-30 metrów.

Samica kowalika składa od 5 do 8 jaj, które wysiaduje od 2 do 3 tygodni. Młode opuszczają gniazdo po ponad 3. tygodniach.

Lęg: kwiecień; w przypadku utraty pierwszego lęgu - maj. Rzadko drugi lęg w czerwcu.

Mysikrólik (Regulus Regulus) - ciekawostka zimowa

2010-12-02T02:36:00.005+01:00

Kilka dni temu, już po pierwszych mrozach w naszym ogrodzie spotkałam "nowego" ptaka. Okazało się, że to mysikrólik (Regulus Regulus) odwiedził nasz ogród i postanowił, pomimo tak zimnej pory, zaznać kąpieli w naszym oczku wodnym, na którym już się pierwsza kra pojawiła.

Mysikrólik to mały ptak, o wiele mniejszy od sikorek, nawet modraszki. Długość jego ciała osiąga do 9 cm. Do tego okazał się mało płochliwy. Za nic miał, że stałam około 2 metrów od niego i, jak paparazzi, robiłam mu sesję zdjęciową. Niestety nie za bardzo wyszła, gdyż zażywając kąpieli cały czas szybko skrzydłami poruszał.

Jest to ptak zamieszkujący wyłącznie lasy iglaste, czyli chyba do naszego ogrodu trochę przez przypadek trafił, gdyż poza tujami i kilkoma sosnami ciężko w okolicy o duże skupisko drzew iglastych. Okoliczne lasy, to raczej z przewagą liściastych drzew. Jednakże na wprost domu jest stary, mały co prawda cmentarz i do tego "nieużywany", więc na okolicznych drzewach można spotkać wiele gatunków ptaków, których normalnie pewnie w tej okolicy byśmy jeszcze nie zobaczyli (okoliczne lasy mają około 60-80 lat, czyli są jeszcze stosunkowo młode).

Mysikrólik żywi się pająkami, owadami i ich jajami. Gniazdo uwija w zwisającej gałązce świerku lub jodły. W okresie lęgowym znosi od 8 do 11 jaj. Zimuje. Jest to najmniejszy ptak występujący w Polsce, co na prawdę dało się zauważyć. Sikorki przy nim, to na prawdę duże ptaki, a wróble, to po prostu grubasy.

Nastała jesień

2010-11-16T23:09:00.006+01:00

Jak na razie jesień, nawet jak na tą późną porę, nie jest jeszcze ani zbyt mroźna ani nie korzystna dla ptaków. Różnych owoców wiszących na drzewach i ziaren leżących na ziemi jest jeszcze dużo.. Jednakże okazało się, że ptaki, tak jak i ludzie, są dość leniwe i już w tym okresie chcą zaglądać do karmników dla ptaków...

Zamówiliśmy u producenta karmy dla ptaków na zimę. Moja teściowa stwierdziła, że wypróbuje je już teraz, choć według niektórych ornitologów nie powinno się jeszcze w tym okresie dokarmiać ptaków.... Efekt okazał się piorunujący!!! Karma z karmnika po prostu znika w zastraszającym tempie, a nawet nie ma jeszcze przymrozków!!! Sama wysypałam, aby się upewnić czy rzeczywiście tak jest. I jest.

Do karmnika "czają" się dwie watahy w tej chwili. Pierwsza to wataha sikorek bogatek (o dziwo nie zaobserwowałam jeszcze wraz z nimi sikorek modraszek, które zeszłej zimy razem zazwyczaj do karmnika przystępowały) ; oraz druga - wataha wróbli. Każda z nich ma inny sposób podchodzenia do karmnika.

Sikorki najpierw przysiadają na gałęziach coraz bliżej karmnika i nagle, każda jakby po kolei, podlatuje do karmnika i zabiera nasiona. Czynność ta jest powtarzana przez każdą z sikor i żadna nie zostaje dłużej w karmniku niż dosłownie 2 sekundy. Następnie odlatują na gałęzie w okolicy karmnika. Jakby po najedzeniu się tym, co zabrały, ponownie przystępują do ataku na karmnik i tak czynność jest powtarzana do zmierzchu lub wyczerpania karmy w karmniku.

W międzyczasie, jakby z podchodów, wróble najpierw zbierają się na trawie przy karmniku. Początkowo wybierają porozrzucane przez sikory ziarno z karmnika, a następnie prawie jakby wspinały się po stojaku, dolatują do karmnika. Po kilka naraz i szybko, tak jakby działał desant żołnierzy-komandosów: z nienacka, nagle i szybko. Po czym cała wataha odlatuje na dalsze konary okolicznych drzew i ponownie zaczyna podchody do karmnika.... Tak, aby wyminąć się z jakby dominującymi, choć mniej licznymi sikorkami....

Tej taktyki mogliby uczyć się od ptaków wojskowi...

Dzięcioły

2010-06-26T23:49:00.006+02:00

W naszym mścięcińskim lesie udało się zaobserwować dziury wykute przez dzięcioła. Te prezentowane na pierwszym zdjęciu są stosunkowo małe - ich średnica waha się od 3-5 cm w największym oddaleniu owalu, a głębokość maksymalnie 2 cm. Natomiast wyżej, na wysokości ponad 2 metrów, można zobaczyć początek powstawania naturalnej dziupli lęgowej - średnica otworu to maksymalnie 6 cm, głębokości nie udało się nam ustalić, głównie z powodu braku drabiny, ale na pewno do zalęgnięcia przez inne ptaki się jeszcze nie nadaje, gdyż jest za płytka.

Podejrzanymi osobnikami są: dzięcioł zielony (Picus viridis l.), dzięcioł średni (Dryobates medius), dzięcioł mały (Dryobates minor), czy też krętogłowa (Jynx torquill l.), choć ten ostatni powinien był być najmniej podejrzany na tym terenie.

Te zabiegi dzięcioła na drzewie nie miały na celu wykucia dziupli lęgowej, lecz tylko i wyłącznie wydobycia pokarmu, w postaci robaków żerujących pod kora drzewa.

Sowa błotna

2010-06-26T23:19:00.006+02:00

Dzisiaj, 26 czerwca, przydarzyła nam się dziwna historia.... Do ogrodu zawiatała nam sowa błotna (Asio flammeus), niestety ranna - miała złamane skrzydło.

Jest to sowa, która lata także za dnia, więc w sumie jej pojawienie się przed południem nie powinno nas zdziwić - jedynie co mnie zdziwiło, to że mój 6-letni syn doskonale wiedział (on z młodszą siostrą ją w ogrodzie znaleźli), że to sowa, a nie inny ptak. Jest to sowa, która w Polsce gnieździ się dość rzadko, dlatego też to spotykanie było fascynujące. Długość jej ciała wynosi około 34-36 cm. Po konsultacji telefonicznej z leśniczym mieliśmy pewność, że nie jest to "podlot", ale dorosła sowa, która została ranna. Najprzypuszczalniej pojawiła się u nas, gdyż rzeczywiście w okolicy mamy dużo myszy i nornic....

Po odpędzeniu kota i psa, które były bardzo nią zainteresowane, w końcu udało nam się ją umieścić w klatce - w końcu jakoś trzeba ją przewieść do weterynarza. Po kolejnych konsultacjach telefonicznych okazało się, że u nas weterynarze nie zajmują się (nawet odpłatnie) zwierzętami tzw. dzikimi, ale tylko "domowymi".... W końcu uzyskałam telefon do fundacji "Ratujmy Ptaki", gdzie po wcześniejszej konsultacji telefonicznej ją przewieźliśmy.

---------- UWAGA !!!! ----------

Sowę ze złamanym skrzydłem nie powinno się umieszczać w klatce, ale w kartonowym pudle z dużymi dziurami. Ona jest wtedy spokojniejsza, a nam łatwiej dowieść ją do miejsca, gdzie fachowa pomoc jej pomoże.

-----------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------
Sowa błotna, uszatka błotna (Asio flammeus)
Długość ciała: 35-40 cm.
Waga: 250-500 g.
Długość życia: 15-20 lat.
Odgłos: "bububub, kewkew"

Uszatki są gatunkiem wędrującym w okresie luty-kwiecień i październik-listopad, choć pojedyncze osobniki potrafią pozostać na zimę.

Gniazdo zakłada na ziemi, w zacisznym miejscu na bagnach. Uszatki błotne nie przywiązują się do swoich miejsc lęgowych ani terytoriów, więc bywa, że w okolicy kolejne pary tego ptaka mają swoje gniazda.

Samica sowy uszatej składa od 4 do 8 jaj, które wysiaduje przez 4 tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po mnie więcej 3 tygodniach. Pod opieką rodziców pozostają jeszcze 2 miesiące.

Lęg: połowa lub koniec kwietnia.

Jerzyki w naszej budce lęgowej

2010-06-26T22:53:00.005+02:00

Nie wypada się chwalić, ale... W dniu 13 czerwca od jednej z naszych Klientek otrzymaliśmy zdjęcia jerzyka w naszej budce lęgowej; za co serdecznie dziękujemy.

Jerzyki (Micropus apus), bardzo ostatnio "modne" (chociaż młodzież powiedziałaby "na tapecie"), są ptakami bardzo rozpowszechnionymi na terenie całej Polski w miejscach zurbanizowanych z wysokimi budynkami. W ostatnim czasie, ze względu na wszędzie prowadzone prace termoizolacyjne budynków, ich dotychczasowe miejsca zamieszkania są zagrożone (zamurowywane). Z tego powodu na wielu odnowionych budynkach wiesza się budki lęgowe specjalnie przeznaczone dla jerzyków.

Jerzyki są podobne do jaskółek, jednakże nie należą do tego samego rzędu ptaków. Długość ciała jerzyków wynosi ok. 18 cm. Najczęściej do Polski przylatują w maju, a odlatują na początku sierpnia. Tereny naszego kraju są dla nich terenami lęgowymi, dlatego tym bardziej powinniśmy dbać o to, aby miały one do tego wszelkiego rodzaju udogodnienia, m.in. w postaci budek lęgowych wieszanych w miejscach, w których wcześniej jerzyki zakładały gniazda. Tutaj UWAGA: jerzyki bardzo przywiązują się do miejsca lęgu, zmiana czy nawet niewielkie przemieszczenie otworu wlotowego do budki czy gniazda w ścianie, może zakłócić ich lęg.

Budka przedstawiona na zdjęciu została zawieszona na terenie Szczecina i jak widać bardzo jerzykom przypasowała.

---------------------------------------------------------------------------
Jerzyk (Apus apus)
Długość ciała: 16-18 cm.
Waga: 36-52 g.
Długość życia: ok. 20 lat.
Odgłos: "sri, srije"
Opis: całe upierzenie szaro-czarne.

Jerzyki na zimę odlatują do południowej Afryki między sierpniem a wrześniem. Do Polski wracają kwiecień-maj.

Gniazdo zakłada w zakamarkach murów, pod dachami budynków, w otworach wentylacyjnych. Chętnie zajmują specjalne budki lęgowe dla jerzyków montowane na wysokości powyżej 2-go piętra, najlepiej w miejscach gdzie poprzednio były ich gniazda.

Budkę należy powiesić już w czerwcu-lipcu, aby ptaki mogły się do niej przyzwyczaić przed następnym okresem lęgowym. Skrzynki lęgowe można wieszać w grupach po kilka sztuk obok siebie.

Samica jerzyka znosi 2-3 jaja, które wysiaduje niecałe 3 tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po 6 tygodniach.

Lęg: w maju lub czerwcu.

Czerwcowe lęgi ptaków - kopciuszek i pleszka

2010-06-26T21:05:00.006+02:00

Wydawałoby się, że po majowym sezonie lęgowym, czerwiec będzie spokojny. A tu jednak ptasie pary nadal pracują nad wychowaniem potomstwa.

Tuż pod dachem, w dziurze w murze, gniazdo założyły sobie kopciuszki (Phoenicurus ochruros). Jest to jedno z najczęstszych miejsc, gdzie wiją sobie gniazda, więc nie wzbudziło to w nas wielkiego zdziwienia, poza okresem w jakim ten lęg nastąpił. Najprawdopodobniej jest to ta sama para kopciuszków, które na początku maja straciły swoje już wyklute potomstwo. Do gniazda założonego na wysokości ponad 2 metrów w wyłomie w murze wdrapał się kot...

Kopciuszki to bardzo płochliwe, ciemno upierzone ptaki z rudym ogonem o długości ciała ok. 15-16 cm, które składają od 5-6 białych jajek. W gnieździe widać tylko 3 główki, więc prawdopodobnie, tylko trzy ze złożonych jaj się wykluły.

Teraz para kopciuszków dzielnie dokarmia swoje młode. Każde z rodziców przysiada najpierw na dachu lub na kablach telefonicznych i dokładnie przygląda się okolicy. Jak już jest zupełnie pewne, że w pobliżu nie czai się żadne niebezpieczeństwo, podlatują do gniazda z robakiem i karmią swoje młode, przynosząc głównie różnego rodzaju owady, zwłaszcza gąsienice i larwy.

Na koniec roku szkolnego pierwsze z młodych podjęło próbę latania. Początkowo nieudolnie, ale cały czas pod kontrolą rodziców.

Na tej samej ścianie w odległości około 6 metrów po przekątnej, bo znacznie wyżej (na wysokości 5-6 metrów nad ziemią), w otworze wentylacyjnym gniazdo założyła sobie pleszka (Phoenicurus phoenicurus). Pleszki są małymi ptakami o długości ciała około 14 cm. Charakterystyczną cechą tego ptaszka jest rudy ogon, którym stale potrząsa. Składają od 5 do 7 jaj w kolorze mocno nasyconej zieloni pomieszanej z niebieskim (turkusowym). Niestety nie wiemy ile młodych jest w gnieździe, gdyż jego usytuowanie uniemożliwia do niego zajrzenie bez ingerencji.

--------------------------------------------------------------------
Kopciuszek (Phoenicurus ochrurus)
Długość ciała: 14-16 cm.
Waga: 15-20 g.
Długość życia: do 8 lat.
Odgłos: "syt-tak-tak, syt-tak-tak"
Opis: ogon rudy; grzbiet ciemny; brzuch rozjaśnia się ku dołowi.

Kopciuszki na zimę odlatują do północnej Afryki. Do Polski przylatują w połowie marca.

Gniazdo zakłada w szczelinach skał, murów, pod dachami budynków. Korzysta także z półotwartych budek lęgowych wieszanych na wysokości 2-3 metrów nad ziemią.

Samica kopciuszka składa od 5 do 6 jaj, które wysiaduje przez 2 tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po kolejnych 2 tygodniach, a przez następne 2 są jeszcze pod opieką rodziców.

Lęg: 2 razy w roku; od kwietnia do czerwca.

-------------------------------------------------------------------------------
Pleszka (Phoenicurus phoenicurus)
Długość ciała: 14-15 cm.
Waga: 15-20 g.
Długość życia: 4-7 lat.
Odgłos: "łit-tik-tik", "ciidudu"
Opis: rudy ogon; brzuch i głowa czarna u samca; u samicy brzuch ciemnawy; grzbiet szaro-brązowy; samiec ma białą opaskę nad oczami.

Pleszki na zimę odlatują do północnej Afryki od września do października. Do Polski wracają w połowie kwietnia.

Gniazdo zakłada w dziupli o szerokim wejściu. Korzysta także ze skrzynek lęgowych w typie B wieszanych na wysokości 2-3 metrów nad ziemią, a także półotwarte budki lęgowe, wieszane na budynkach przy lesie lub parku.

Odległość między budkami powinna wynosić minimum 20-30 metrów.

Samica pleszki składa od 6 do 8 jaj, które wysiaduje przez okres 2 tygodni. Młode opuszczają gniazdo po 2 tygodniach, a po kolejnych 2 stają się samodzielne.

Lęg: 1-2 w roku; od maja do końca lipca.

Czyszczenie budki lęgowej dla ptaków

2010-06-14T13:14:00.006+02:00

--------- UWAGA -----------

W przypadku budek, co do których nie przeprowadzaliśmy takich dokładnych obserwacji lęgu, w tym okresie nie przeprowadza się żadnych działań. Okresem, w którym czyścimy budki lęgowe jest okres od października do lutego.

------------------------------

Teraz czas przystąpić do czyszczenia budki. Przy tej operacji należy pamiętać o założeniu rękawiczek, gdyż w gnieździe mogą być różne pasożyty i bakterie. Na początek wyjmujemy gniazdo z budki i usuwamy wszystkie jego resztki. Gniazdo sikorek było wykonane głównie z mchu, do tego trochę siana i sierści moich psów. Następnie należy sparzyć budkę wrzątkiem lub opalić np. denaturatem. Pozostawić do wyschnięcia czy ostygnięcia i ponownie zawiesić. Budka jest ponownie gotowa do zamieszkania.

---------------------------------------------------------------------------
Czyszczenie budek lęgowych

Sikorki wyleciały z gniazd

2010-06-14T12:39:00.012+02:00

Pod koniec maja hałas z budek dochodził niesamowity. Młode sikorki przekrzykiwały się jak mogły. Teraz to było je słychać głównie jak rodzice wylecieli w poszukiwaniu pokarmu. Wcześniej tylko kiedy przylecieli z jedzeniem, a potem, jakby strwożone otaczającym je światem i czyhającymi w nim niebezpieczeństwami.

Młode sikorki, już teraz odważne, chętnie wyglądały przez okienko na świat je otaczający. Co róż pokazywała się jakaś główka w otworze wlotowym budki. I nagle, jakby na zawołanie, na Dzień Dziecka, sprawiły swoim rodzicom niespodziankę i wyleciały z gniazd. Teraz budki stoją puste, niezamieszkałe, a młode sikory zwiedzają otaczający je świat.

------------------------------------------------------------------------------------
Sikorka bogatka
Sikorka modraszka

Lęg sikory bogatki

2010-05-29T23:23:00.006+02:00

Sikorki modraszki w budce wcześniej wspomnianej, dochowują się coraz bardziej dojrzałego potomstwa. Jeszcze nadal latają z jedzeniem i karmią młode.

Okazało się, że w budce powieszonej na domu od zachodu, także jest lęg. Tym razem sikorki bogatki, które w porównaniu do sikorek modraszek są bardziej płochliwe i trudniej je przyuważyć (przynajmniej te nasze przy domu). Młode w budce już są, gdyż słychać doskonale ich piski, ale mniej niż w budce modraszek, choć głośniejsze...

Rodzice, sikory modraszki, przylatują co chwilę do budki z nowymi robakami i karmią młode. Zanim wlecą do budki, to najpierw przysiadają na gałęziach brzozy obok, przeskakując z jednej na drugą, w ten sposób zbliżając się coraz bliżej budki. Rozglądają się na wszystkie strony, czy aby nikogo nie ma w pobliżu i dopiero pewne przylatują do budki. Najpierw karmią przez otwór - czyli "maluchy" już duże muszą być, potem bywa, że któreś z rodziców wejdzie do środka i sprawdzi dokładnie co i jak.

----------------------------------------------------------------------------------
Sikora bogatka (Parus major)
Długość ciała: ok. 14-16 cm.
Waga: 16-21 g.
Długość życia:
Odgłos: "pink, pink, sitjuit, teteter"
Opis: żółta pierś z czarną pręgą po środku

Sikory bogatki są gatunkiem częściowo osiadłym, który często zimą odwiedza karmniki dla ptaków. Niektóre odlatują na zachód i południe Europy.

Gniazdo zakłada w dziupli drzewa. Korzysta chętnie także z budek lęgowych w typie A, wieszanych na wysokości od 1,2 do 4,5 metra nad ziemią. Odległość między budkami powinna wynosić 20-30 metrów, choć czasami wystarczy, aby druga budka była na innej ścianie domu.

Samica sikory bogatki składa do 12 jaj, które wysiaduje przez 2 tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po niecałych 3 tygodniach.

Lęg: 2 razy w roku; końca kwietnia, czerwiec.

Bardzo ważnej jest czyszczenie budek lęgowych zajmowanych przez sikorki jesienią, gdyż ich gniazda są siedliskiem ogromnej ilości pasożytów. Dzięki czemu usuwamy naniesiony przez nie materiał gniazdowy wraz z pasożytami. Dobrze jest także sparzyć budkę przed ponownym jej powieszeniem. Mroźna zima także zabija pasożyty w budce, pod warunkiem, że materiał gniazdowy zostanie usunięty. Z powodu pasożytów skrzynki lęgowe dla sikorek powinny nie posiadać szczelnego dna, gdyż dzięki temu pasożyty są bez ingerencji człowieka usuwane z budki lęgowej.

Modraszka w budce lęgowej

2010-05-18T16:43:00.008+02:00

W jednej z budek zawieszonych na domu okazało się, że zamieszkała sikorka modraszka, która złożyła w niej jajka pod koniec kwietnia. Początkowo z budki nie dochodziły żadne dźwięki, czyli rodzice pilnowali jajek. Co 15-20 minut, któreś z rodziców wylatywało i wracało z robaczkiem w dziubku, jednak nie w celu karmienia młodych, lecz zaspokojenia własnego głodu.

W połowie maja młode wylęgły się, po 12-14 dniach. Teraz loty rodziców zdecydowanie się zagęściły, co 4-7 minut, któreś pojawia się przy budce z robaczkiem i nawołuje trrrr trrr. Dzisiaj już słychać nawet piski młodych w budce, wystarczy stanąć niedaleko, a nawet nie wytrawne ucho, usłyszy dźwięki dochodzące z budki lęgowej. Młode sikorki modraszki opuszczą budkę po 17-18 dniach od wylęgu.

---------------------------------------------------------------------------
Charakterystyka sikorki modraszki

Młode kosy

2010-05-08T22:39:00.006+02:00

Pod koniec kwietnia wykluły się młode kosy. Około 4 maja wyfrunęły z gniazda, jednakże nadal kręcą się w jego pobliżu. Możliwe, że na noc jeszcze wracają do swojego rodzinnego gniazda.

------------------------------------------------------------------------------------
Kos (Turdus merula)
Długość ciała: 24-27 cm.
Waga: 8-140 g.
Długość życia:
Odgłos: "ciiit, tak tak, tiks tiks, sri sri"
Opis: ciemne, prawie czarne upierzenie, matowe; dziób; żółty do pomarańczowego

Kosy odlatują na zimę do północnej Afryki na przełomie października i listopada. Wracają do Polski w marcu i kwietniu. Niektóre kosy zimują, wtedy można je spotkać przy karmnikach.

Gniazdo zakłada nisko na drzewie, w zagłębieniach murów. Rzadko zajmuje półotwarte skrzynki lęgowe, wieszane na wysokości 1-3 metrów nad ziemią. Wszystkie budki lęgowe półotwarte są za małe, aby kos mógł się w nich zalęgnąć, stąd zaistniała potrzeba stworzenia specjalne budki półotwartej dla kosa, dostosowanej do jego wymiarów.

Samica kosa składa od 4 do 6 jaj, które wysiaduje przez 2 tygodnie. Młode wylatują z gniazda po około 3 tygodniach, w tym czasie są karmione przez samca kosa.

Lęg: kilka w ciągu roku, od końca marca do lipca.

Nieudany lęg sikorki....

2010-04-26T23:12:00.006+02:00

Postanowiłam dzisiaj przejrzeć budki zawieszone na naszym domu. Pierwsza budka, pokazana na zdjęciu, okazała się zamieszkała, choć nie przypuszczałam, że będzie. Zawieszona od strony południowej, gdzie powoli zaczyna mieć cień od liści wielkiej czereśni... Właśnie obecność tej czereśnie powodowała, że sądziłam, że nic się w tej budce nie zalęgnie, a więc dzisiaj się mile zaskoczyłam. Jednak nie udało mi się zauważyć, kto w niej mieszka.

Druga budka zawieszona była od strony wschodniej. Okazało się jednak, że nie wisi na miejscu. Zaczęliśmy jej szukać. Okazało się, że spadła na garaż. W środku znaleźliśmy gniazdo z rozbitymi jajeczkami sikorki. Najprawdopodobniej sikorki modrej, ale równie dobrze może być i sikorki czarnogłówki lub ubogiej, bo taką ostatnio w okolicy widziałam. Niestety po jajeczkach nie uda się poznać, gdyż wszystkie sikorki składają takie same jajeczka. Wykluczam jedynie sikorkę bogatkę, gdyż otwór wlotowy budki był stanowczo dla niej za mały (budka w typie A1).

Po przeprowadzeniu śledztwa domowego, okazało się, że winowajcą jest nasz kot. Niestety poza słowną naganą, nie można nic więcej zrobić - taka kocia natura. Najprawdopodobniej usiłował się do niej dostać i skoczył na budkę, strącając ją w ten sposób, gdyż hak, na którym budka była zawieszona był nietknięty. Ze smutkiem wyczyściliśmy budkę i postanowiliśmy zawiesić ponownie, ale w miejscu już mniej dostępnym dla kota, na północnej ścianie.

Na domu jest jeszcze budka od strony zachodniej, jednak jak na dzień dzisiejszy nie udało się ustalić czy budka ma lokatorów czy też nie. Nasze psy prawdopodobniej to wiedzą, gdyż od ich strony jest budka, ale niestety nie są w stanie udzielić nam dzisiaj tej informacji; może w Wigilię. Nie pozostaje nic innego jak obserwacja.

---------------------------------------------------------------------
Charakterystyka sikorki modraszki

Historia pewnej pleszki....

2010-04-26T22:49:00.009+02:00

Jakieś 3 tygodnie temu, zauważyłem, że malutki ptaszek wlatuje do dziury w silosie na wióry.

Okazało się, że to pleszka próbuje zrobić sobie tam gniazdo. Niestety nie mogłem do tego dopuścić i musiałem powyciągać naniesiony materiał oraz zatkać dziurę. Pozostawienie tam gniazda wiązałoby się z prawdopodobieństwem bardzo tragicznej śmierci zarówno pleszki jak i jej potomstwa w momencie włączenia silnika w silosie, który by je po prostu zmielił...

Ze względu na tak brutalną eksmisję, zawiesiłem jej w tym mniej więcej miejscu dwie budki lęgowe do wyboru - półotwartą i w typie A, dla sikorek.

Samo miejsce zawieszenia budki jest bardzo niefortunne, ale ponieważ pleszka tam chciała, to tam zawiesiłem. Niestety nie spodobała jej się eksmisja, więc nie wybrała żadnej z zawieszonych dla niej budek na tym silosie.

Po jakiś 2 tygodniach okazało się, że pozostawiona tak zawieszona budka znalazła lokatorów. Zamieszkały w niej sikorki modraszki, które złożyły 10 białych malutkich nakrapianych jajeczek. Ponieważ nie zwracałem przez jakiś czas uwagi na budkę, to trudno mi określić kiedy mniej więcej jajka sikorka modra złożyła, a w związku z tym kiedy można spodziewać się lęgu. Modraszka wysiaduje jajka przez 12-14 dni. Młode sikorki opuszczają gniazdo po 17-18 dniach.

Teraz pozostaje czekać, kiedy będzie już słychać młode w gnieździe, a sikorki będą kursować między pisklętami a pokarmem. W tej chwili sikorki odlatują na dość długie nawet okresy, pozostawiając jajka bez opieki nawet do 20 minut.

Z tej historii wynika, że ptaki innymi kategoriami się kierują w wyborze mieszkania niż my. Budka połatana na biegu i na biegu zawieszona dla pleszki, została zamieszkana przez sikorkę modrą. Do tego budka wisi na wysokości niecałych 2 metrów nad ziemią od strony północnej.

-------------------------------------------------------------------------------------
Sikora modraszka (Parus caeruleus)
Długość ciała: ok. 11-13 cm.
Waga: 11-14 g.
Długość życia:
Odgłos: "cicicij-jurr", "sit, tgi tgi, cicide cerr ceretet"
Opis: niebieska czapka na głowie; brzuch żółty.

Sikory modraszki są gatunkiem głównie osiadłym. Zimą chętnie odwiedzają karmniki dla ptaków.

niazdo zakłada w dziupli lub w budkach lęgowych, wieszanych na wysokości od 1,2 do 4,5 metrów nad ziemią.

Odległość między budkami powinna wynosić minimum 20-30 metrów.

Samica sikory modraszki składa do 12 jaj, które wysiaduje przez 2 tygodnie od złożenia ostatniego jajka. Młode opuszczają gniazdo po prawie 3 tygodniach.

Lęg: 1-2 razy w roku; połowa kwietnia i czerwiec.

Bardzo ważnej jest czyszczenie budek lęgowych zajmowanych przez sikorki jesienią, gdyż ich gniazda są siedliskiem ogromnej ilości pasożytów. Dzięki czemu usuwamy naniesiony przez nie materiał gniazdowy wraz z pasożytami. Dobrze jest także sparzyć budkę przed ponownym jej powieszeniem. Mroźna zima także zabija pasożyty w budce, pod warunkiem, że materiał gniazdowy zostanie usunięty. Z powodu pasożytów skrzynki lęgowe dla sikorek powinny nie posiadać szczelnego dna, gdyż dzięki temu pasożyty są bez ingerencji człowieka usuwane z budki lęgowej.

Gniazdo kosa

2010-04-23T21:22:00.004+02:00

Na początku kwietnia, tuż obok Świąt Wielkiej Nocy, zaobserwowałem uwite gniazdo przez kosa. W bardzo niefortunnym miejscu, gdyż na jednej z belek pod dachem starej wiaty ( na wysokości około 3 metrów nad ziemią; od strony południowej), gdzie kręci się bardzo duża liczba kotów... Mogłoby się wydawać, że łatwo im się tam będzie dostać, ale ja na razie nie zauważyłem, aby wyrządziły potomstwu kosów krzywdę. Natomiast kosy musiały nieźle się natrudzić, aby odciągnąć od gniazda sójki, które w okolicy się kręciły szukając jakiegoś gniazda do wygołocenia... Gniazd przy tym miały w pobliżu sporo, gdyż i modraszka i bogatka w okolicy założyły swoje gniazda, jednakże o wiele lepiej schowane niż to gniazdo kosów.

Nasza parka kosów złożyła przepisową ilość zielonkawych jajek z licznymi plamkami rdzawej barwy (kos składa od 4-6 jaj w kolorze zielonkawym lub niebieskawym). Samica wysiaduje jajka przez około 12-14 dni. I mniej więcej by się to zgadzało, gdyż około tygodnia temu nasze kosy zaczęły przynosić do gniazda jedzenie i karmić młode. Bardzo często kos przysiaduje na gałęzi niedaleko gniazda, aby sprawdzić, czy jest bezpiecznie. Bywa, że wydaje przy tym swoje trele: "ciiit, tak tak, tiks tiks, sri sri'.
Dopiero po tej całej ceremonii przylatuje do samodzielnie uwitego gniazda, gdzie obecnie karmi młode. Nie mogę się młodych doliczyć. Na pewno są trzy, gdyż trzy dzioby wystające z gniazda udało się dojrzeć. Czy czwarte pisklę jest czy go nie ma na razie nie wiadomo.

Pisklęta powinny opuścić gniazdo mniej więcej za jakiś tydzień (opuszczają gniazdo po niecałych 2 tygodniach). Do tego czasu samiec kosa będzie je stale dokarmiał i ich pilnował. Choć z tym pilnowaniem to różnie bywa... Oboje rodzice odlatują nawet na 20 minut od gniazda, zostawiając maluchy samopas. Mimo to, muszę przyznać, że pisklęta w tym czasie (przynajmniej na razie) grzecznie i cichutko siedzą w gnieździe; w ogóle ich nie słychać.

Z myślą o kosie i jego gnieździe, postanowiliśmy zaprojektować specjalną półotwartą budkę dla niego. Co prawda kosy są gniazdownikami, ale miejsca, w których te gniazda zakładają, na prawdę nie są czasami bezpieczne (zwłaszcza, jeżeli chodzi o koty). Osłonięcie gniazda przynajmniej z trzech stron by zapewne coś dało.

------------------------------------------------------------------------------------
Kos (Turdus Merula)
Długość ciała: 24-27 cm.
Waga: 8-140 g.
Długość życia:
Odgłos: "ciiit, tak tak, tiks tiks, sri sri"
Opis: ciemne, prawie czarne upierzenie, matowe; dziób; żółty do pomarańczowego

Kosy odlatują na zimę do północnej Afryki na przełomie października i listopada. Wracają do Polski w marcu i kwietniu. Niektóre kosy zimują, wtedy można je spotkać przy karmnikach.

Gniazdo zakłada nisko na drzewie, w zagłębieniach murów. Rzadko zajmuje półotwarte skrzynki lęgowe, wieszane na wysokości 1-3 metrów nad ziemią. Wszystkie budki lęgowe półotwarte są za małe, aby kos mógł się w nich zalęgnąć, stąd zaistniała potrzeba stworzenia specjalne budki półotwartej dla kosa, dostosowanej do jego wymiarów.

Samica kosa składa od 4 do 6 jaj, które wysiaduje przez 2 tygodnie. Młode wylatują z gniazda po około 3 tygodniach, w tym czasie są karmione przez samca kosa.

Lęg: kilka w ciągu roku, od końca marca do lipca.